Powiatowa Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna
w Siemiatyczach

Od 01.01.2017 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad rolniczym handlem detalicznym produktów pochodzenia roślinnego.

Co to jest rolniczy handel detaliczny produktów pochodzenia roślinnego ?

Rolniczy handel detaliczny produktów pochodzenia roślinnego – to handel polegający na zbywaniu konsumentowi końcowemu żywności pochodzącej w całości lub części z własnej uprawy. Mogą to być produkty nieprzetworzone (np. ziemniaki, jabłka, truskawki, itp.) lub przetworzone (np. dżemy, soki, przetwory owocowo-warzywne, oleje, napoje bezalkoholowe, przyprawy, pieczywo, potrawy bez udziału produktów pochodzenia zwierzęcego (np. pierogi z owocami, kopytka, placki ziemniaczane, kluski śląskie, knedle z owocami).

 

Kto może zbywać żywność w ramach rhd ?

Rolnicy, którzy posiadają własne gospodarstwo. Podmiot musi posiadać zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarstw rolnych.

 

Jaka żywność może być zbywana ?

Rodzaje i ilości zbywanej żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego określone są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16.12.2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania (Dz.U. z 2016 r. poz. 2159). Surowce pochodzenia roślinnego określone w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia muszą pochodzić wyłącznie z własnej uprawy (są to nieprzetworzone płody rolne tj. zboża, owoce, warzywa, ziarna, orzechy, zioła). 

Natomiast do produkcji przetworów z owoców i warzyw, pieczywa, olejów, gotowych posiłków (żywności określonej w załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia) – surowce nie muszą pochodzić wyłącznie z własnej uprawy. Rolnik, który posiada własne jabłka, do wytworzenia np. soku jabłkowo-aroniowego może dokupić aronię od innego, legalnie działającego producenta. Należy przy tym pamiętać, że korzystając ze zwolnień podatkowych, istnieje limit max. 50% zakupywanych surowców spoza gospodarstwa, nie licząc wody.

 

Kto może być odbiorcą docelowym żywności ?

Wyłącznie nabywcy indywidualni. Odbiorcą żywności wytworzonej przez rolnika w ramach RHD może być tylko konsument końcowy.
Nie można sprzedawać żywności wyprodukowanej w ramach rolniczego handlu detalicznego do szkół, restauracji, sklepów oraz do innego rodzaju „pośredników”.

 

Gdzie można sprzedawać ?

Na terenie gospodarstwa rolnego, w miejscach, w których produkty zostały wytworzone, w miejscach przeznaczonych do prowadzenia handlu tj. na targowiskach, jarmarkach, festynach. W każdym miejscu zbywania żywności w ramach RHD umieszcza się w sposób czytelny i widoczny dla konsumenta:

  • napis „rolniczy handel detaliczny”
  • dane obejmujące imię i nazwisko albo nazwę i siedzibę podmiotu prowadzącego RHD, adres miejsca prowadzenia produkcji tej żywności.

 

Jakie są wymogi znakowania żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego ?

Znakowanie opakowanej żywności musi być zgodne z wymaganiami:

  • rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 z dnia 25.10.2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (…) (Dz.Urz. UE L 304 z późn. zm.)
  • rozporządzenia MRiRW z dnia 23.12.2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015 r., poz. 29).

 

Do podstawowych informacji należy:

  • nazwa produktu,
  • wykaz składników, ze wskazaniem składników alergennych,
  • data przydatności do spożycia lub minimalnej trwałości,
  • dane i adres producenta żywności,
  • specjalne warunki przechowywania,
  • instrukcję użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej informacji, użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione,
  • numer partii produkcyjnej,
  • ilość netto żywności.

 

Czy istnieje obowiązek rejestracji przed rozpoczęciem sprzedaży ?

Podmiot prowadzący rolniczy handel detaliczny żywnością pochodzenia roślinnego powinien jedynie zarejestrować się we właściwym organie Państwowej Inspekcji Sanitarnej (np. tam gdzie produkowany jest sok z własnych owoców).

Wzór wniosku o rejestrację RHD dla produktów pochodzenia niezwierzęcego, który należy złożyć do terenowo właściwej powiatowej lub granicznej stacji sanitarno-epidemiologicznej, określa załącznik nr 2 rozporządzenia 

Ministra Zdrowia z dnia 29.05.2007 r. w sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestracji i zatwierdzania zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 106, poz. 730).

Poprzez rejestrację rolniczego handlu detalicznego rozumie się automatycznie rejestrację produkcji pierwotnej dokonywanej przez rolników. W przypadku prowadzenia produkcji pierwotnej spełnione muszą być również wymagania higieniczne dla tego typu działalności określone w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.Urz. UE L 139 z późn. zm.).

W przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego (tj. mleko, mięso, sery, miód, jaja, wyroby wędliniarskie) lub żywności zawierającej jednocześnie w swoim składzie składniki pochodzenia zwierzęcego i roślinnego (tj. pierogi z mięsem, kartacze, ciasta, sękacze) – rolnik powinien zarejestrować się we właściwym terenowo organie Inspekcji Weterynaryjnej.

Natomiast, gdy rolnik w swoim gospodarstwie produkuje różny asortyment żywności (pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wówczas ma obowiązek zgłoszenia oraz zarejestrowania swojej działalności we właściwym organie zarówno Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak i Inspekcji Weterynaryjnej.

 

Jakie są wymagania higieniczno-sanitarne ?

Obowiązują przepisy rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych – załącznik II.
Produkcja żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego może być prowadzona m.in. w kuchniach i pomieszczeniach przydomowych (pomieszczeniach używanych jako prywatne domy mieszkalne). Działalność ta może być też prowadzona w małym przydomowym zakładzie. Możliwe jest też wykorzystywanie do wytworzenia takiej żywności tzw. „inkubatorów przetwórstwa lokalnego”.

Inkubator przetwórstwa lokalnego to zakład przetwórczy udostępniany lokalnym rolnikom w celu przetwarzania produktów pierwotnych pochodzących z ich gospodarstw. Rolnik korzysta z usługi udostępniania pomieszczeń oraz urządzeń i sprzętu kuchennego inkubatora.

Dla rolniczego handlu detalicznego, który będzie dotyczył produkcji żywności w warunkach domowych, zastosowanie ma rozdział III załącznika II w/w rozporządzenia, który dotyczy pomieszczeń używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne, ale gdzie regularnie przygotowuje się żywność w celu wprowadzania do obrotu. Są to wymagania podstawowe – główne kryteria, które muszą być spełnione, aby został osiągnięty cel jakim jest bezpieczeństwo żywności.

Przy wdrażaniu wymagań higieniczno-sanitarnych, pomocne mogą być „Wytyczne Dobrej Praktyki Higienicznej i Produkcyjnej przy produkcji żywności niezwierzęcego pochodzenia w warunkach domowych z wykorzystaniem surowców roślinnych z własnych upraw oraz w ramach rolniczego handlu detalicznego” – dostępne na stronie internetowej ww.gis.gov.pl

Wytyczne obejmują produkcję żywności z wykorzystaniem surowców roślinnych pochodzących z własnych upraw. Dotyczą one procesu produkcji/przetwarzania żywności, który odbywa się przy wykorzystaniu sprzętu i urządzeń gospodarstwa domowego w kuchni domowej z przeznaczeniem do wprowadzenia do obrotu.

 

„Artykuł z dnia 9 czerwca 2017 ze strony Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku”: https://www.wsse.bialystok.pl

 

Do pobrania:

Poradnik - wytyczne dobrej praktyki higienicznej i produkcyjnej